ಫೆಬ್ರವರಿ ೯, ೨೦೧೦
ಲಾಗ್ ಇನ್
  
ಯೂಸರ್ ನೇಮ್
  
ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್
  
 
ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಮರೆತಿದೆಯೆ??
ಹೊಸಬರೇ? ಇಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿ
  
ವಾರ್ತಾಪತ್ರ
  
ನಿಮ್ಮ ಈ ಮೇಲ್:
 
  
ಸುದರ್ಶನ್ ಕಾಲಂ: ಮಿಲಿಯಾಂತರದ ಹುಡುಗಿ ಈಡಾಳ ಕಥೆ    
ಸುದರ್ಶನ್
ಶುಕ್ರವಾರ, 4 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 (04:50 IST)
ಈಡಾಳ ಮುಂಗೈ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ

ಡಾರ್ವಿನ್ ತನ್ನ ವಿಕಾಸವಾದ ಮುಂದೊಡ್ಡಿದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಧಾರಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಜೀವಜಾತಿಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗು ಅವು ಬದಲಾಗುವ ಪರಿಗೆ ಹಲವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ಈಗ ಜೀವ ರಾಶಿಯ ಕೆಲವು ಟಿಸಿಲುಗಳು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಟಿಸಿಲುಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೋಧಗೊಂಡು ರಿಫೈನ್ ಆಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ವೈರಾಣುಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆಯುಷ್ಯ ವಿಕಸನದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತಿನ ಹೊಸ ಹೊಳಹುಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡಿದೆ.

ಚಿಂಪಾಜಿಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ ಎಂಬುದು ಈಗ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಡಿಎನ್ಎ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ವಂಶವಾಹಿಗೂ ಅವುಗಳದಕ್ಕೂ ನೂರಕ್ಕೆ ೯೫ ರಿಂದ ೯೮ ಪಾಲು ಸಾಮ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತೋರಿಸಿದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಲೋಕದೊಳಕ್ಕೆ ಬೆಸದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ - ವಿಕಸನದ ಹಾದಿಯ ನಿರಂತರ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಲಿಂಕೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮರೆತಿಲ್ಲ. ಅದರ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಈ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಲಿಂಕಿನ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕೊಂಡಿ ದೊರಕಿರಲಿಲ್ಲ - ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ.

ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೆಸ್ಸಿಲ್ ಪಿಟ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಒಂದೆರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ದೊರಕಿದ್ದವು. ಮಿಲಿಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅದೊಂದು ನೀರಿನ ಕೊಳವಾಗಿತ್ತು. ನೀರಡಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಆಗಾಗ ವಿಷಾನಿಲವನ್ನು ಸೂಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಕೊಳದ ತಳ ಸೇರಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿದಂತಹವು. ಅಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಪಲ್ಲಟಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ.

ಈಡಾಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಡಾರ್ವಿನನ ಇನ್ನೂರನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹೊಸ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಶೋಧನೆ ಹಾಗು ಪರಿಚಯವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬೆಳಕಿಗೊಡ್ಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೆಸ್ಸಿಲ್ ಪಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಒಂದು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಮಾನವ ಟಿಸಿಲಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ‘ಲೆಮುರ್‍‍’ನಂತೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ-ಆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗೆ ಲೆಮೂರಿನಂತೆ ‘ಬಾಚಣಿಗೆ ಹಲ್ಲು’ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಅದರ ಕೈಕಾಲಿನ ಬೆರಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಂಜಗಳಂತೆ ಇರದೆ ಮನುಷ್ಯ ಜಾತಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆಯಂತೆ. ಟೇಲಸ್ ಎಂಬ ಹಿಮ್ಮಡಿ ಮೂಳೆಯೂ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇರುವಂತೆಯೇ ಇದೆ ಎಂದು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ೩೦ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ‘ಲೆಮುರ್’ಗಿಂತ ಮನುಷ್ಯನಿಗೇ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಕಂಡಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದೇ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಲೋಕಕ್ಕೆ ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಡಾರ್ವಿನ್ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಆ ಜಾತಿಯನ್ನು ‘ಡಾರ್ವಿನಿಯಸ್ ಮೆಸ್ಸಿಲ್ಲೆ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಹಳೆಯದೆನ್ನಲಾದ ಈ ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿ/ಮನುಷ್ಯನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಕೆಡದಂತೆ ಉಳಕೊಂಡಿರುವುದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ. ಆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯನ್ನು ಎಕ್ಸ್-ರೇ, ಸ್ಕ್ಯಾನುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣುವಂತಾಗಿದೆ. ಚರ್ಮ, ಅದರ ಮೇಲಿನ ಮೈಗೂದಲು ಕೂಡ ಕಾಣಲು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಅದರ ಬಲಗೈ ಮಣಿಗಂಟು ಮುರಿದಿದೆ. ಅದರ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯುವ ಮುಂಚೆ ತಿಂದ ಕೆಲವು ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲು ಎಲೆಗಳು ಕೂಡ ಕಾಣ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಪೂರ್ಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಎಂಬತ್ತಂಶದಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಆರು ವರ್ಷದ ಮಗುವಿಗೆ ಸಮಾನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ತಿಂದು ಬಾಯಾರಿ ಆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಕೊಳಕ್ಕೆ ನೀರುಕುಡಿಯಲು ಇಳಿದಾಗ ನೀರಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಂದಾಜು. ಬಲಗೈ ಭದ್ರವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮೇಲೆ ಬರಲಾಗದೆ, ನೀರಿನ ವಿಷಾನಿಲ ಆವರಿಸಿ ಸತ್ತಿರಬಹುದೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಾ. ಯ್ಹೋರ್ನ್ ಹರುಮ್‌ನ ಆರು ವರ್ಷದ ಮಗಳ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟು ‘ಈಡಾ’ ಎಂದು ಆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈಡ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಲಿಂಕಾಗಿರಬಹುದೇ ಎಂದು ಈಗ ಚರ್ಚೆ ಹಾಗು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆದಿದೆ.

ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದೊರೆತ ಸ್ಥಳಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಗಳ ಸಾಮ್ಯ ಹಾಗು ಬೇರೆತನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರು ಮುನ್ನೂರು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹೋಲಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಂತೆ.  ಈಡಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬರೇ ಮೂವತ್ತು ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾದನೆಯನ್ನು ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಮೂವತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈಡ ಲೆಮುರಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಮನುಷ್ಯ ಜಾತಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಜೀವ ಜಾತಿಯೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಲೆಮುರ್‍ ಎಂದೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಬಹುದೆಂದೂ ಅನುಮಾನವೆತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡು ವರ್ಷದ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ‘ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಲಿಂಕ್’ ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಣಿಲೋಕದ ಅದ್ಭುತ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿರುವ ಡೆವಿಡ್ ಅಟೆನ್‌ಬರೋ ಈಡ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ತೆಗೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣಕ್ಕೆ ವಿಜ್ಞಾನ ತನ್ನನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡಿತೇ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗೂ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಜೀವ ವಿಕಾಸದ ಆಸಕ್ತರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿಚಲನೆಯನ್ನು ಹಾಗು ಕಾಣ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ನೋಡುವವರೂ ಈಡ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಈಡ ನಮ್ಮವಳಾಗುತ್ತಾಳೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ನಿಲುವಿಗೆ ಬರಲು ಇನ್ನೂ ತುಂಬಾ ಕೆಲಸವಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮವಳು ಹೌದಾದರೆ ಅದೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಸಂಗತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಲಿಂಕಿನ ಹುಡುಕಾಟದ ದಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಯಾವ ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಸೋಲಲ್ಲ, ಯಾವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಿರರ್ಥಕವಲ್ಲ.

[ಚಿತ್ರಗಳು-ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ]

ಪುಟದ ಮೊದಲಿಗೆ
 
Votes:  2     Rating: 5    
 
 
ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
  ತರೀಕೆರೆ ಏರಿಯಾ: ಬಂಗಾಳದ ಪುಖೂರ್ ಕೆರೆಗಳು
  ಸ್ಟೋನ್ ಹಿಲ್ ಡೈರಿ: ಎಮ್ಮಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ರಾಜಾಮೀಸೆ
  ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇನಾಗುತ್ತಿದೆ?-ಪ್ರೇಮಶೇಖರ ಕಾಲಂ
  ಕೆ.ಟಿ.ಗಟ್ಟಿ ಬಿಸಿಲುಕೋಲು: ಸಿನ್ಸಿನಾಟಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ
  ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ತಲ್ಲಣದಲ್ಲಿ ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆದ ಸಾಲುಗಳು
  ಶಂಕರ ಪರ್ವತದಿಂದ ಕಂಡ ಶ್ರೀನಗರ
  ಯೋಗೀಂದ್ರ ಕಾಲಂ- ಹಿಮಪಾತದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸಮಾಚಾರ
  ಸ್ಟೋನ್ ಹಿಲ್ ಡೈರಿ: ಹೇಳಿ, ನಾನು ಬದುಕಿರುವೆನೇ?
  ಪ್ರೇಮಶೇಖರ ಕಾಲಂ- ನೇಪಾಲವೂ ಮಗ್ಗುಲ ಮುಳ್ಳಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?
  ಸತೀಶ್ ಬರೆಯುವ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಚಿತ್ರ-೭
  ಕವಲಕ್ಕಿ ಡೈರಿ - ಹಾವು ಕಡಿತದ ಕಥೆಗಳು
  ವಸ್ತಾರೆ ಕಾಲಂ- ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯ ವಾಸ್ತವ ಪುರಾಣ
  ತರೀಕೆರೆ ಏರಿಯಾ-ಮನೆಯ ನೆಮ್ಮದಿ , ಸಂತೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
  ಕೆ.ಟಿ. ಗಟ್ಟಿ ಬಿಸಿಲುಕೋಲು: ಯಾವ ದೇಶ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ?
  ನವರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ನರಸಿಂಹದಾಸರ ನೆನಪು
  ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಪತ್ರ: ಸಿಡ್ನಿ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಧೂಳ ಲೀಲೆ
  ಹಲ್ಲಿಯ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಯಾಕೆ ಗೂಬೆ ಕೂರಿಸುತ್ತೀರಿ?
  ಡಿ.ಪಿ. ಸತೀಶ್ ಬರೆಯುವ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಚಿತ್ರಗಳು-೬
  ‘ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿ’: ಮಾಧವ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರ ‘ಪಾತಾಳ ಗರಡಿ’
  ವಸ್ತಾರೆ ಕಾಲಂ: ದೈವಕೌಪೀನೇಯಮ್
  ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿ: ರವೀಂದ್ರನಾಥರ ‘ಮೂರು ಸಾಲು ಮರ’
  ಪೂರ್ವಾಂಚಲ ಪುರಾಣ: ಚಾಂಗ್ ಜನರ ನಡುವೆ
  ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಹಾರಾಡುವ ಏರ್ ಬಸ್ ಸುಂದರಿ: ಯೋಗೀಂದ್ರ ಬರಹ
  ಕವಲಕ್ಕಿ ಡಾಕ್ಟರ ಡೈರಿ : ಧನುರ್ವಾಯು ಪುರಾಣ
  ಡಿ.ಪಿ. ಸತೀಶ್ ಬರೆಯುವ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಚಿತ್ರಗಳು- ೫
  ತೀರಿಹೋದ ವೆಸ್‍ಲೀ ಎಂಬ ಪೊಲೀಸ್ ಆಫೀಸರ್: ವಸ್ತಾರೆ ಅಂಕಣ
  ಸ್ಟೋನ್ ಹಿಲ್ ಡೈರಿ:ಇಡ್ಲಿ-ಪ್ರತಿಭೆ, ಪರಂಪರೆಯ ಪಾತ್ರೆ
  ಬಿಸಿಲುಕೋಲು: ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಮಗುವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಬೇಕು!
  ಯೋಗೀಂದ್ರ ಕಾಲಂ: ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳ ಖಾಲಿ ಬೇಸಗೆ ಕಾಲ
  ಡಿ.ಪಿ. ಸತೀಶ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಂಡಿತರ ಕಷ್ಟಸುಖ
  ನೀಲಿ ಬೆಳಕು: ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಮುಲ್ಲಾ
  ಹಂದಿಜ್ವರದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಮರಣವ್ಯಾಧಿಗಳ ನೆನಪು
  ಬಿಸಿಲುಕೋಲು: ಇದೇನು ಮಸಣವೋ ಇಲ್ಲ ವನರಾಶಿಯೋ...
  ಒಂಭತ್ತನೇ ತರಗತಿಯ ತೊಂಭತ್ತರ ಅಜ್ಜ ಅಯ್ಯೋ ತೀರಿಹೋದರಲ್ಲ...
  ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿ: ಆನಂದ ಲಕ್ಕೂರು ಕವಿತೆಗಳು
  ಸತೀಶ್ ಬರೆಯುವ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಚಿತ್ರಗಳು -೩
  ಪೂರ್ವಾಂಚಲ ಪುರಾಣ: ನಾಗಾ ನದಿಯ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ
  ಬಣ್ಣಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಿಜದ ಬಣ್ಣ: ಕೃತಿ ಬರಹ
  ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ತನ ಸರೋವರದ ಸಿರಿಗನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ
  ತರೀಕೆರೆ ಏರಿಯಾ: ಮುಂದುವರಿದ ನಾಯಿಪುರಾಣ
  ಅಲ್ಲಿಯಗಿಡ ಇಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿನ ಬಳ್ಳಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟು
  ಡಿ ಪಿ ಸತೀಶ್ ಅಂಕಣ: ಮುಂದುವರಿದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಚಿತ್ರಗಳು
  ಕವಲಕ್ಕಿ ಡಾಕ್ಟರ ಡೈರಿ: ಕಾಮ ಪ್ರೇಮ ಕಷ್ಟ ಸುಖ
  ಬಿಸಿಲುಕೋಲು: ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆರುವ ವಹಿವಾಟು
  ಎಸ್ ಮಂಜುನಾಥ್ ಬರೆದ ಅಪ್ಪು ಪೂಜಾರಿಯ ಚಿತ್ರ
  ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿ: ಮೊಗಳ್ಳಿ ಕವಿತೆಗಳ ‘ದೇವಸ್ಮಶಾನ’
  ವಸ್ತಾರೆ ಕಾಲಂ: ದೈನಂದಿನ ನ್ಯೂಟನುಭ್ರಾಂತುಗಳು
  ತರೀಕೆರೆ ಏರಿಯಾ: ನಾಯಿಪುರಾಣದ ಮೊದಲ ಕಂತು
  ಸ್ಟೋನ್ ಹಿಲ್ ಡೈರಿ: ಹುಲುಸು ಮನುಜನ ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಳೆಗಳು
  ಬಿಸಿಲುಕೋಲು: ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕುರಿತು
  ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಪುರಾಣ: ಬಿಸಿಲು,ಬೀಚ್,ಬಿಯರ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್
  ಕವಲಕ್ಕಿ ದಿನಚರಿ: ಕೆಲವು ಬಸಿರ ಸಂಗತಿಗಳು
  ಪೂರ್ವಾಂಚಲ ಪುರಾಣ: ಮಿಥುನಗಳ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ
  ಪ್ರೇಮಶೇಖರ ಕಾಲಂ: ಚೀನಾದೊಳಗೆ ಉಯ್ಘರ್ ಗಳ ಅಳಲು
  ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿ: ಮೂರು ಹೊಸ ಹೊತ್ತಗೆಗಳು