ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ವಸಾಹತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುವಾಗ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕಲಿಕೆಯ ಭಾರವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ ತಾವು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡುವ ಒತ್ತಡ ಓದುವುದರ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕಿತ್ತೆಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಹೃದಯವಂತಿಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ ಅವರ ಬೋಧನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದವು.
ಮೋಹನ್‌ದಾಸ್‌ ಕರಮಚಂದ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರಕುಮಾರ್ ಕೆ ಮುದ್ನಾಳ್ ಬರಹ ನಿಮ್ಮ ಓದಿಗೆ

ನನ್ನೋರಗೆಯ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ಆ ಪಟಾಕಿಯನ್ನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಪಟಾಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹುಡುಕಿದರೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಊರಿನವರು ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಿದ ನಂತರ ಸಿಕ್ಕವು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿಗಳು ಶೀತ ಹಿಡಿದು ಮೆತ್ತಗಾಗಿದ್ದವು. ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಸಿದರೂ ಟುಸ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದವು. ನನಗೆ ಬೇಜಾರು ಅನ್ನಿಸಿದ್ದು ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ. “ನಮ್ಮಪ್ಪ ತಂದ ಪಟಾಕಿಯನ್ನು ಇವರು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರಲ್ಲ” ಎಂಬ ಆ ಹುಡುಗನ ನಂಜು ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸು. ಈಗಲೂ ಹಾಗೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಅಸಹಿಷ್ಣುವಾಗಿದೆಯ? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ! ನಾವು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರದ್ದೇ ಆದ ಲೆವೆಲ್ ಇದೆ.
ಸುಮಾವೀಣಾ ಬರೆಯುವ “ನುಡಿನಲಿವು” ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬರಹ

ಇಲ್ಲಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿದ ದಾರಿಯೊಂದು ಮಿಸುಕಾಡದೆ ಮಲಗಿತ್ತು. ಕಡಲ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಸಾಗಿ ಹೋಗಲು ಪುಟಾಣಿ ಕಿಂಡಿ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣಸಿಗುವ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಅರಬ್ಬಿ ಕಡಲಿನ ವಿಹಂಗಮತೆಯನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಎಂತಹ ಅರಸಿಕರನ್ನೂ ರಸಿಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಡಲಿನ ಹೆದ್ದಲೆಗಳು ಬಡಿಯುವ ತಾಣದಲ್ಲೊಂದು ಸುಂದರ ಬುರುಜು. ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣವು ಬಡಿವ ಅಲೆಗಳು ತಮ್ಮ ದಡದ ಮೋಹವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತವೆ. ಬೃಹತ್ ಬಸಾಲ್ಟ್ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜಿ ತಿಕ್ಕಿ ನುಜ್ಜು ಗುಜ್ಜಾಗಿಸಿದರೂ ಮತ್ತೆ ಬಿಡಲೊಲ್ಲದ ಮೋಹ.
ಶ್ರೀಧರ್‌ ಎಸ್. ಸಿದ್ದಾಪುರ ಬರೆಯುವ “ಸಾಗುತ ದೂರ ದೂರ…” ಪ್ರವಾಸ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಕಲ್‌ ಪ್ರವಾಸದ ಕುರಿತ ಬರಹ ಇಲ್ಲಿದೆ

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವರ್ಣ, “ಅಲ್ಲ ಕಾವ್ಯಕ್ಕಾ, ಹಾಗಾದ್ರೆ, ನದಿಯ ಮರಳೇ ಯಾಕೆ ಬೇಕು? ಸಮುದ್ರದ ಮರಳು ಜಾಸ್ತಿ ಇದ್ಯಲ್ಲ? ಇದನ್ನೇ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಟ್ಟೊಕೆ ಬಳಸಬಹುದಲ್ಲಾ?” ಎಂದಳು. ಆಗ ಕಾವ್ಯ, “ಅದು ಆಗಲ್ಲ ವರ್ಣ. ನದಿಯ ಸಣ್ಣಕಣಗಳ ಮರಳು ಸಿಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಮಿಕ್ಸ್ ಆದ ಹಾಗೆ, ಸಮುದ್ರದ್ದು ಆಗಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಸಮುದ್ರದ ಮರಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪ್ಪಿನಂಶ ಇರತ್ತಲ್ವಾ? ಅದ್ರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಕಣಗಳು ಇರತ್ವೆ. ಅವು, ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸೋ ಕಬ್ಬಿಣದ ರಾಡ್ ಇರತ್ತಲ್ಲಾ? ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಸಿಬಿಡತ್ತೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಆದಷ್ಟೂ ಸಮುದ್ರದ ಮರಳನ್ನ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಲ.” ಎಂದಳು.
ಕ್ಷಮಾ ವಿ. ಭಾನುಪ್ರಕಾಶ್‌ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಕಥಾ ಸರಣಿ “ಎಳೆಯರಿಗೆ ಸುಲಭ ವಿಜ್ಞಾನ”ದಲ್ಲಿ ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೆಯ ಕತೆ

ಬೆಳಗು ಬೈಗುಗಳಲ್ಲಿ ಥರಂಥರದ ಹಕ್ಕಿ ಹಿಂಡುಗಳು. ತೋಟಾಂತ ತೋಟವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವುಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಮುಳುಗೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿ ಅನ್ಯಮನಸ್ಕನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ತೋಟದ ಬದುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಸದ್ದಿಗೆ ರೋಮಾಂಚನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಹಂಗೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗನ್ನು ಎದೆಯ ಕೂಗಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮೂರ್ತಿ ಹಲವು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೂಗುವುದನ್ನು ಒಂಚೂರೂ ತಪ್ಪದಂತೆ ಅನುಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಳಿಗಳು, ಗುಚ್ಚಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಗೂಬೆಗಳ ಕೂಗು ಥೇಟ್ ಅವುಗಳಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಎಸ್. ಗಂಗಾಧರಯ್ಯ ಅನುಭವ ಕಥನ “ಕಾಡ ಕಕ್ಕೆ”ಯ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಕಂತು