ಲಖನೊ ಹೋಗುವ ಬಯಕೆ ಈ ವರ್ಷದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಈಡೇರಿತು. ಜೋಗಿಗೆ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿದ ಜೋಗಿಣಿಯಂತೆ ಬಾನು ಕೂಡ ಜತೆಗೆ ಹೊರಟಳು. ಬೆಂಗಳೂರು-ಗೋರಖಪುರ ರೈಲು ಹತ್ತಿ ಹೊರಟರೆ, ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರು, ಮಿರ್ಚಿ ಮಾರುವ ಕಡೆ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಅಜಾಗರೂಕತೆ ಮತ್ತು  ಅಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಆಗಿರುವ ಲೋಪ ನಿಜ.

ನರಳಿಕೆ ಪರಿತಾಪ ನೋವುಗಳಿಂದ ಬದುಕನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿದ ಹಿರೇಮಠರ ಜೀವನ ಮಾತ್ರ, ಓದು ಬರೆಹ ಹೋರಾಟ ತಿರುಗಾಟ ಚರ್ಚೆ ಹಾಗೂ ತಾತ್ವಿಕ ಜಗಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿತ್ತು. ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೆ.

ಇಡೀ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಲಿಂಗಾಯತ ಹುಡುಗರು. ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ಇನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಷನ್ನಿಗೆ ಬಂದರೆ ಅಥವಾ ಊರ ಮುಖಂಡರು ಶಾಲೆಯತ್ತ ಬಂದರೆ, ಮೇಷ್ಟ್ರು ಹುಡುಗರ ಪರವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೂ, ಹುಡುಗಿಯರ ಪರವಾಗಿ ಚಂದ್ರಮ್ಮನನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಪಾಠ ಓದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮಳಖೇಡವು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ (೮೧೮-೯೮೨) ರಾಜಧಾನಿ. ಅದು ಕಾಗಿಣಾ ಹೊಳೆಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಬಿಜಾಪುರ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬಹುತೇಕ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ನದಿತೀರದಲ್ಲೇ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಸೈನಕ್ಕೂ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೂ ಅರಮನೆಗೂ ಬಹಳ ನೀರು ಬೇಕಷ್ಟೆ. ನಮ್ಮ ಆಧುನಿಕ ಮಹಾನಗರಗಳೂ ನದಿತೀರದದಲ್ಲೆ ಇವೆ.

ಅರ್ಧಶತಮಾನದಿಂದ ನಮ್ಮೂರು ಬಹಳ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಆದರೆ ಟಾಕೀಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಸಹಸ್ರಾರು ಜನ ತಮ್ಮ ದೈನಿಕ ಜಂಜಡಗಳಿಂದ ಕೆಲಹೊತ್ತಾದರೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಈ ಟಾಕೀಸುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಸೀಮೆಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಎನ್ನಬಹುದು.

ಮಠದ ಆನೆಯು ‘ಓಂಶಿವ’ ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳ ಕೆಂಪುಹಳದಿ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊದ್ದುಕೊಂಡು ಹಣೆಗೆ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮೊರದಂತಹ ಕಿವಿಚಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸೀಮೆಸುಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಬರೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಮೇಲೊಬ್ಬ ಕೂತು ನಗಾರಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಗಂಗಜ್ಜಿ ತಮ್ಮ ಶತಮಾನದ ನೆನಪುಗಳ ಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಏನೇನನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತರುತ್ತಾ ಮಾತಾಡುತ್ತ ಹೋದರು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕರೆಂಟು ಬಂದುಹೋಗಿ ಮಾಡುವಂತೆ ನೆನಪು ಆಟವಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಮಾನವರು ಅನೇಕ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯಷ್ಟು ಆಪ್ತಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾನವ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಇನ್ನೊಂದು ಇದೆಯೊ ಇಲ್ಲವೊ?