ಚಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೀದಿಯವರು ಮಾತ್ರ ಚಿತ್ತೂರು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗೋಲ್ಲ. ಇನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜನ್ಮವಾದರೂ ಕೂಡ ಅವರು ಅಲ್ಲೇ ಇರ‍್ತಾರೆ, ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ? ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿ ಕಳ್ಳರು, ಖದೀಮರು ಅವರು. ಮನೆ ತುಂಬಾ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ನೆಲಮಾಳಿಗೆಗಳು. ಮೂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ. ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕುಸೀತಿದ್ದಾಗ, ಇನ್ನೇನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲು, ಸಾವು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಅಂತ ಆದಾಗ, ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದವರು, ಅರಮನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಇದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠಿಗಳೆಲ್ಲ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕ, ಕಾಲಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಾಡಿಮೇಲೆ, ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಈ ಕಡೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ಜಮೀನು, ಲೇವಾದೇವಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶುರು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಕೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಬರೆಯುವ ಕಥಾಸರಣಿ “ರೂಪಕಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ”

ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಿಗರಿಗೌಡರ ಮನೆತನ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರರಷ್ಟು, ಬ್ರಹ್ಮದ್ವೇಷಕ್ಕೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಅರಮನೆಯಂತಹ ಬಂಗಲೆ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿದ್ದು, ಕೋಟೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅರ್ಚಕರನ್ನಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದೆ, ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರನ್ನು ಅರ್ಚಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೋಮ-ಹವನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಗದಿಂದಲೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮಠಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಋತ್ವಿಕರನ್ನು ಕರೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೂರಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿರೋಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ, ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಹಾಯಕ ಸಿಟ್ಟು, ತಿರಸ್ಕಾರ ಎಲ್ಲವೂ ಇತ್ತು.
ಕೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಬರೆಯುವ ಕಥಾಸರಣಿ “ರೂಪಕಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ”

“ನಿನಗೆ ನಿಜವಾಗಲೂ ಮದುವೆ, ಕುಟುಂಬ, ಗಂಡು, ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಂಬಂಧದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ಇದರಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇನ್ನೂ ನಂಬಿಕೆ ಉಳಿದಿದೆಯಾ? ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅಭ್ಯಾಸ ಬಲದಿಂದ, ಸನ್ನಿವೇಶದ ಒತ್ತಡಗಳಿಂದ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡಿದ್ದೀಯಾ?” ನನಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರೀತಿ, ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಶಾಕ್‌ ಆಯಿತು. ಇವೆಲ್ಲ ಸೆಮಿನಾರಿನಲ್ಲೋ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಿಂತನೆಯ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲೋ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಓದಿ-ಬರೆಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ನೇರವಾಗಿ ನನಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅದೂ ಮಗನ ಮದುವೆಯ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ದಿವಸ. ಎಲ್ಲ ಅತಿಥಿಗಳು ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ಇನ್ನೂ ತಾಂಬೂಲ ಜಗಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ.
ಕೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಬರೆಯುವ ಕಥಾಸರಣಿ “ರೂಪಕಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ”

ಅಗತ್ಯವಿರಲಿ, ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಗೋಪಾಲ್‌ ಮನೆಯವರು ತಮಗೆ ಸಂಬಂಧಿಯೆಂದು, ಇಂತಹವರು, ಇಂತಹ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಭಾವನೆಂಟರು, ವಾರಗಿತ್ತಿಯರು, ಅತ್ತಿಗೆ-ನಾದಿನಿಯರು ಆಗಬೇಕೆಂದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ನನ್ನೆದುರಿಗೇ ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಇಲ್ಲ ಇವರು ಸಹಜವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಕೃತ್ರಿಮತೆಯೇನೂ ಇಲ್ಲ ಅನಿಸಿತು. ಆದರೂ ಆರ‍್ಮುಗಂ ತಮ್ಮ ಉಳಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆ ಸಂಬಂಧ ಹುಡುಕುವಾಗ, ಕುದುರಿಸುವಾಗ, ರಾಜಗೋಪಾಲ್‌ ಮನೆತನದೊಡನೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಅತಿಯಾಯಿತೆನಿಸಿತು.
ಕೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಬರೆಯುವ ಕಥಾಸರಣಿ “ರೂಪಕಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ”

ನನಗೆ ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಅವರು ಏನೋ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊರಗಡೆ ಅಸ್ತಮಿಸಲು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೂರ್ಯನ ದಿನದ ಕೊನೆಯ ಕಿರಣಗಳು ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಅವರ ಮುಖವನ್ನು ಕೂಡ ತಲುಪಿ, ಅವರ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುವಂತಾಯಿತು. ಅವರ ನುಣುಪಾದ ಮುಖವನ್ನು ನನ್ನ ಕಿವಿಯ ಹತ್ತಿರವೇ ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರಿಗೆ, ಎದುರು ಕುಳಿತು ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ, ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಆಪ್ತ, ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಚಯವಿರುವವನು ಅನಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು.
ಕೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಬರೆಯುವ ಕಥಾಸರಣಿ “ರೂಪಕಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ”