ಯಾರಿವನು “ವಾಸ್ಕೋ”?: ಛಾಯಾ ಭಗವತಿ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದ ಕುರಿತು ಸಂಗೀತ ರವಿರಾಜ್ ಬರಹ
ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಬರೆಯದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಹೆಂಗರುಳು ಮಾನವೀಯತೆ ಇವೆಲ್ಲ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತಿದೆ. ಲೇಖಕಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಯು ನಮಗಿಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. “ನಿಯತ್ತಿನ ದಾರಿಯೊಳಗ ನಡಿಯೋ ಮನಸಿರೋ ಯಾವ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳು ಆಗಲಿ ಬೆಳಕ ತುಂಬಿರೋ ಬಯಲನ್ನೇ ಆರಿಸ್ಕೊಂತಾಳೆ ಹೊರತು ಅರಮನಿ ಕತ್ತಲ ಬಗಸೂದಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ನನಗ ಮತ್ತು ಸುಮ್ಮಿಗೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿತ್ತು.” ಲೇಖಕಿಯ ಮನೋಧರ್ಮವೇ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿ ಅಡಗಿರುವಂಥದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಚಾರ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕಂಪದ ಅಲೆಗಳ ಹರಿವು ಇದೆ.
ಛಾಯಾ ಭಗವತಿ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ”ವಾಸ್ಕೋ ಬಂದ”ದ ಕುರಿತು ಸಂಗೀತ ರವಿರಾಜ್ ಬರಹ
ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ-ಮಿಚೆಲ್ ಒಬಾಮ ಅವರ “ಬಿಕಮಿಂಗ್”: ದೇವಿಕಾ ನಾಗೇಶ್ ಬರಹ
ಒಮ್ಮೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನಿಂತಮೇಲೆ ಒಬಾಮ ದಂಪತಿಗಳು ಗೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವುದು ನಂತರದ ಆಗು ಹೋಗುಗಳಿಗೆ ತಲೆಯೊಡ್ಡುವುದು ಅಂದರೆ ಅದು ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎನ್ನುವ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇದ್ದ ಒಬಾಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಕರಿಯನೊಬ್ಬನನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ತಯಾರಾಗಿದೆಯೇ ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಹ ಚುನಾವಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದ ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಒಬಾಮ ಅಮೇರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗುವ ಕನಸು, ಒಬಾಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮಾತುಕತೆ ಆಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಶ್ವೇತ ಭವನದ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮಿಚೆಲ್ ಕನಸು ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೆನೆಟರ್ ಆಗಿ ಒಬಾಮ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಿದವು!
ಮಿಚೆಲ್ ಒಬಾಮ ಆತ್ಮಕಥನ “ಬಿಕಮಿಂಗ್” ಕುರಿತು ದೇವಿಕಾ ನಾಗೇಶ್ ಬರಹ
ನಂಜುಂಡ ನೆಲದ “ಕಾಡು ಅಂಜೂರದ ಹುಡುಗಿ”: ದೇವರಾಜ್ ಹುಣಸಿಕಟ್ಟಿ ಬರಹ
ಪ್ರತಿ ಕವಿತೆ ಓದಿದಾಗಲೂ ಭಾವದ ಹೃದಯವನ್ನೇ ಅದ್ದಿ ತೆಗೆದಂತೆ ಬರೆದಿರುವ ಕಮಲಮ್ಮ… ಮನೆಯೆಂದರೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಹಾಕುವ ಪ್ರತಿ ಅಚ್ಚು ಪಂಜರ, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಸ್ಮಾರಕ, ಜಗತ್ತು ಎನ್ನುವಾಗ ನಿಮಗೆ ಹೌದಲ್ವಾ ಅನ್ನಿಸದೆ ಇರದು.. ಆದ್ರೆ ಅಷ್ಟೇ ಆಗಿದ್ರೆ ಕವಿತೆಯ ಆರದ್ರತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇನೋ, ಆದರೆ ಅವರು ಕೊನೆಗೆ ಎಸೆಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆಯಲ್ಲ ಅದು… ಉಳ್ಳವರ ಮತ್ತೂ ಇರದಿರುವವರ ಕಂದಕಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿ ನಿಮ್ಮ ಎದೆ ಕಲುಕುತ್ತೆ….
ಎಂ.ಆರ್. ಕಮಲ ಅವರ “ಕಾಡು ಅಂಜೂರದ ಹುಡುಗಿ” ಕವನ ಸಂಕಲನದ ಕುರಿತು ದೇವರಾಜ್ ಹುಣಸಿಕಟ್ಟಿ ಬರಹ
ಕಿಟಕಿ ಪಕ್ಕ ನಿಂತ ಹುಡುಗಿ: ಸುಧಾ ಆಡುಕಳ ಕೃತಿಗೆ ಐಕೆ ಬೊಳುವಾರು ಬರೆದ ಮುನ್ನುಡಿ
ಮಕ್ಕಳ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ಯಾವುದೇ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಅಭಿನಯಿಸಬಹುದಾದ ಸರಳ ವಿನ್ಯಾಸದ – ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿವರಗಳುಳ್ಳ ಉತ್ತಮ ನಾಟಕಗಳು ಇವು. ಅಂದ ಚಂದದ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ವಿಧಾನ. ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೇಳಬೇಕೆನ್ನುವ ತವಕ ಈ ಎಲ್ಲ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಪಂಚತಂತ್ರ – ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್ – ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರ್ ಮುಂತಾದವರು ನೀಡಿರುವ ಕಥಾನಕಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪುನಃ ನಿರೂಪಿಸಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ರಚಿತವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೃತಿಗಳು ಇವು.
ಸುಧಾ ಆಡುಕಳ ಅವರ “ಕಿಟಕಿ ಪಕ್ಕ ನಿಂತ ಹುಡುಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಟಕಗಳು” ಕೃತಿಗೆ ಐಕೆ ಬೊಳುವಾರು ಬರೆದ ಮುನ್ನುಡಿ
ಹೆಣ್ಣಕಣ್ಣೋಟದ ಉತ್ತರ ಮಹಾಭಾರತ: ಡಾ. ಚಂದ್ರಮತಿ ಸೋಂದಾ ಬರಹ
ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಅಗಾಧವಾದ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಇವೆಲ್ಲ ನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ತನ್ನಿನಿಯರನ್ನು ದೂರವೇ ಇಡುವ ಸಶಕ್ತ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಗಾಂಧಾರಿ, ಮಗನ ಸಾವಿನಿಂದ ನೊಂದ ಸುಭದ್ರೆ, ಯುದ್ಧದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರೂ ಪಂಚಪಾಂಡವರನ್ನು ನುಂಗಿದ ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆಗೆ ಸ್ವತಃ ಬಲಿಯಾದ ದ್ರೌಪದಿ, ಕುಂತಿ, ಭಾನುಮತಿ ಎಲ್ಲರೂ ಯುದ್ಧದಿಂದ ನೊಂದವರೇ. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದೆಡೆ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ದ್ರೌಪದಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗಿಂತ ಕ್ರಿಯಶೀಲತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಮೂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಕರ್ತೃತ್ವಶಕ್ತಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾದುದು ಎನ್ನುವ ಭಾವ ನಮ್ಮನ್ನು ತಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಎಂ.ಎಸ್. ವೇದಾ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಉತ್ತರ ಮಹಾಭಾರತ’ ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಡಾ. ಚಂದ್ರಮತಿ ಸೋಂದಾ ಬರಹ
ಹೆಣದ ಹಣ: ಜಿಮ್ ರವಿ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ
ಮಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ್ದ ನಾಲ್ಕಾಣೆಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದಂತೆ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಕೈ ತುಂಬಾ ಮಣ್ಣಿನ ಸಮೇತ ಜೇಬಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರ ಪರಿವೆ ಅವನಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತಕ್ಷಣವೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು `ಏನಿಲ್ಲ ಕಣಣ್ಣೋ ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ಬಿಟ್ಟೆ ನಿಕ್ಕರ್ ಮಣ್ಣಾಯ್ತು ಅಷ್ಟೆ’ ಅಂದ. ಆದ್ರೆ ಆ ಆಸಾಮಿ `ಲೇ ಕಳ್ ನನ್ಮಗ್ನೆ ಬಿದ್ರೆ ಬರೀ ಜೇಬ್ ಮಾತ್ರಾ ಮಣ್ಣಾಗುತೇನ್ಲಾ ಏನೋ ಕಳ್ಗರ ಬಿಟ್ಟಿಂಗೆ ಕಾಣುತ್ತೆ. ನಿಮ್ಮವ್ವ ಸಿಗ್ಲಿ ಹೇಳ್ತೀನಿ ತಡಿ’ ಅಂದು ಹೋದ.
ಡಾ. ಮಂಜುನಾಥ್ ಮಾಗೋದಿ ಜಿಮ್ ರವಿ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ‘ರವಿ ನೀನು ಆಗಸದಲ್ಲಿ’ ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯ
“ತೇರ ನಡುವಿನ ಮೌನ”: ವಿದ್ಯಾ ಭರತನಹಳ್ಳಿ ಕೃತಿಗೆ ಕಮಲಾಕರ ಕಡವೆ ಮುನ್ನುಡಿ
ಆರೋಪಿತ ಮೌನದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹೊರಳುವ ಈ ಚಲನೆ ಸಂಕಲನದ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ನಾಟಕೀಯಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ, ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳದೆಯೂ, ಜೀವಂತಿಕೆಯ ಸಹಜ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೂಚಿಸುವ ಪರಿ ಇದಾಗಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾ ಭರತನಹಳ್ಳಿ ಕವನ ಸಂಕಲನ “ತೇರ ನಡುವಿನ ಮೌನ” ಕೃತಿಗೆ ಕಮಲಾಕರ ಕಡವೆ ಮುನ್ನುಡಿ
ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು “ಇಮಾಮ್ ಸಾಹೇಬರ ಕುದುರೆ”: ವೈ.ಎಸ್. ಹರಗಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕುರಿತು ಸಂಗೀತ ರವಿರಾಜ್ ಬರಹ
ಶಾಂತಿಪುರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಧರ್ಮದವರ ಸಾಮರಸ್ಯ ಸಹಜವಾಗಿ ಇತ್ತು. ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ 1811 ರಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಇಮಾಮ್ ಸಾಹೇಬರೇ ಸ್ವತಃ ಕುದುರೆ ಏರಿ ಕಡುಬಿನ ಕಾಳಗದ ದಿವಸ ಹಿರೇಮಠದ ಗುರುಲಿಂಗೇಶ್ವರನ ಗದ್ದುಗೆಯವರೆಗೂ ಬಂದು, ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಹೂಮಾಲೆ ಹಾಕಿ ಕೈಮುಗಿದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಆ ಪ್ರತೀತಿ ಮುಂದುವರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ತದನಂತರ ಊರಿನ ಜನರು ತಾವೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಮತ ಧರ್ಮಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ಆಚೆ ಈಚೆ ಪರಸ್ಪರ ಮೂಗು ಮುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹಿರೇಮಠದ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಗೋಪುರ ಮತ್ತು ಇಮಾಮ್ ಸಾಹೇಬರ ದರ್ಗಾ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದು ನಿಂತ ಆಕಾಶದೆತ್ತರದ ಬೇವಿನ ಮರಗಳು ಮಾತ್ರ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಮುಖ ನೋಡಿ ನಿತ್ಯವು ಶಾಂತಿಪುರದ ಜನರ ಹುಚ್ಚುತನಕ್ಕೆ ನಗೆಯಾಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ವೈ.ಎಸ್. ಹರಗಿ ಕಾದಂಬರಿ “ಇಮಾಮ್ ಸಾಹೇಬರ ಕುದುರೆ” ಕುರಿತು ಸಂಗೀತ ರವಿರಾಜ್, ಚೆಂಬು ಬರಹ
ಒಲವಿನ ದೀಪ ಎಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಲಿ?: ಮಧು ಬಿರಾದಾರ ಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಶೋಭಾ ನಾಯಕ ಬರಹ
‘ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ ರಚನೆಯೇ ರೀತಿ’ ಎಂದು ವಾಮನ ಅಭಿಮತ ಪಡುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಲೇ ಮಧು ಬಿರಾದಾರ ಅವರ ‘ದೊರೆ ನೆತ್ತಿ ಗರುಡ’ ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ ರಚನೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಿರುಸಾದ ಭಾಷೆ, ಉಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಶೈಲಿ ಅವರ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಗದೇ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮಧು ಹಿತವಾಗಿ-ಮಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹದ ತಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ‘ದರಿಯಾಗ್ ಯಾನ್ ನಡ್ಡಾದ್’ ಕವಿತೆಯಂತೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾಷಾ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ಮಧು ಬಿರಾದಾರ ಕವನ ಸಂಕಲನ “ದೊರೆ ನೆತ್ತಿ ಗರುಡ” ಕುರಿತು ಶೋಭಾ ನಾಯಕ ಬರಹ










