ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಇಂದಿಗೂ ದಸರಾ ಬರುತ್ತದೆ. ಖುಷಿಯ ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳು ಬೆಳಗುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಬನ್ನಿ ವಿನಿಮಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೋ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಹಳೆಯ ದಸರಾವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪುಟ್ಟ ಮಗು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಬೇಕು. ಅಮ್ಮನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಪ್ಪನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಜಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಯಾವ ಚಿಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ನಗಬೇಕು.
ನಾಡಹಬ್ಬ ದಸರಾದ ಕುರಿತು ಆಶಾ ಜಗದೀಶ್‌ ಬರಹ

ನೀವು ಏನು ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು, ನೀವು ಯಾವ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಬೇಕು, ಯಾವ ಚಪ್ಪಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು, ಯಾವ ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು, ನೀವು ಹೇಗೆ ಜೀವಿಸಬೇಕು, ಜೀವಿಸಬಾರದು, ಯಾವ ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಬಾರದು, ಯಾವುದು ಯೋಚಿಸಬೇಕು ಯೋಚಿಸಬಾರದು ಎಂದು ನಾವು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಆಳುತ್ತಿವೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಬಂಡವಾಳ ಶಾಹಿಗಳು ಬಡಜನರ ಮಧ್ಯಮ ಜನರ ಆಸೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ವಂಚನೆಗೊಳಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ಅರೆನಗ್ನಾವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ, ಮಹಿಳೆಯರ ಒಳಉಡುಪುಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಇರಬೇಕಲ್ಲವೇ?
“ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಪಂಚತಂತ್ರ” ನಾಟಕದ ಕುರಿತು ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರಕುಮಾರ್ ಕೆ. ಮುದ್ನಾಳ್ ಬರಹ

ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ರಾತ್ರಿ ನಡೆಯುವ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾಕರ್ಷಣೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ ಬುಡ್ಡಿ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ, ಪೆಟ್ರೊಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆಳಕ ಪ್ರಯಾಣ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಹಬ್ಬ ದಸರಾ.ಇಡೀ ಮಡಿಕೇರಿ ನಗರವೆ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿಶಿಕ್ತವಾಗಿದೆಯೇನೋ ಅನ್ನುವ ಭಾವ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಖಾಸಗಿ ಇರಲಿ, ಸರಕಾರಿ ಇರಲಿ, ಹಿಂದೂಗಳ ಕಟ್ಟಡವಿರಲಿ, ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಕಟ್ಟಡವಿರಲಿ, ಭೇದವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಲ್ಲರೂ ಭಾಗಿಯಾಗುವ ಉತ್ಸವ ಇದು. ಪಟ್ಟಣದ ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ (ಟೌನ್ ಹಾಲ್, ಗಾಂಧಿ ಮೈದಾನ, ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್)ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆಯೋಜನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಓಡುವ ಜೋರಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದ ಹಾದಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿ ನೋಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಕಾಣದ ಗುರಿಯ ಕಡೆ ಓಡುವುದೇ ಜೀವನದ ಗುರಿ ಎನಿಸಿತ್ತು. ಆದಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಬೇಕು, ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಮುಟ್ಟಬೇಕು. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ, ಮಧ್ಯಂತರದ ಹತ್ತಿರ ನಿಧಾನಿಸುವ, ನಿಂತು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ನೋಡುವ ಕಿರು ಆಸೆಯೊಂದು ಮೊಳೆತಾಗಲೇ, ನಾನು ಓಡುತ್ತಿರುವ ಓಟ ಇಳಿಜಾರಿನ ಓಟವೆಂದು ತಿಳಿದದ್ದು. ಬೇಕೆಂದಾಗ ನಿಧಾನಿಸುವುದು ನಿಂತು ನೋಡುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲವೆಂದು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದದ್ದು. ಜೀವನ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ವೇಗವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಓಡುವ ಜೀವನವೇ ಸಹಜವೆಂಬಂತಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆಲೇ ನಿಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಮುಗ್ಗರಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ…
ಐವತ್ತರ ಹೊಸ್ತಿಲಿನ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ಕಿಟ್ಟು ಬರಹ ನಿಮ್ಮ ಓದಿಗೆ

ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್‌ನಿಂದ ಕೊಳಲಿನ ನಾದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಕವಿದಿದ್ದ ಕತ್ತಲು, ಧ್ವನಿಯ ಹಂಗು ಕಳಚಿಕೊಂಡ ವಾತಾವರಣ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ದೂರದಿಂದ ಕೇಳಿಬಂದ ವೇಣುನಾದ. ಆಗ ಅಡಿಗರೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಸಾಲು- ‘ಯಾವ ಮೋಹನ ಮುರಳಿ ಕರೆಯಿತೊ ದೂರ ತೀರಕೆ ನಿನ್ನನು…’ ರಾಜಕುಮಾರನಾಗಿದ್ದ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನಿಗೆ ಕಗ್ಗತ್ತಲಿನ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಮೂಡಿ, ಸಂನ್ಯಾಸನದೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತನಾದುದನ್ನು ಈ ಕವಿತೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಗೋಕುಲದಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಕವಿತೆಯಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ಪರಿಭಾವಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಡಾ. ವಿಶ್ವನಾಥ ನೇರಳಕಟ್ಟೆ ಬರಹ

ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ವಸಾಹತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುವಾಗ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕಲಿಕೆಯ ಭಾರವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ ತಾವು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡುವ ಒತ್ತಡ ಓದುವುದರ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕಿತ್ತೆಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಹೃದಯವಂತಿಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ ಅವರ ಬೋಧನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದವು.
ಮೋಹನ್‌ದಾಸ್‌ ಕರಮಚಂದ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರಕುಮಾರ್ ಕೆ ಮುದ್ನಾಳ್ ಬರಹ ನಿಮ್ಮ ಓದಿಗೆ

ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಚಿಕ್ಕಯ್ಯನ ಕುರಿತ ನನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿಕ್ಕಂದಿನ ನೆನಪೆಂದರೆ, ನನ್ನ “ಅಕ್ಷರ ಚೈತನ್ಯ” ಕವನಸಂಕಲನವನ್ನು ಓದಿ ಅವರು ಬರೆದ ಪತ್ರ. ಅದು ಈಗಲೂ ನನ್ನ ಬಳಿ ಭದ್ರವಾಗಿದೆ ಅದೊಂದು ಚಿಕ್ಕ-ಚೊಕ್ಕ ಪತ್ರ; ಆದರೆ, ಕವಿಗೆ ತನ್ನ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುವವರಲ್ಲ; ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ ಆಗುವ ಸಂತೋಷ ನನಗಾಗಿತ್ತು- ಅದನ್ನೋದಿದಾಗ. ಮತ್ತೊಂದೆಂದರೆ, ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರ್ಯದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯಸ್ತ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಮನಸ್ಸು, ಕವಿತೆಗಳ ಓದಿನ ಪ್ರತಿಯುಣಿಸಿಗೆ (feedback) ವ್ಯವಧಾನ ತೋರಿದ್ದು. ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸವಿಯಾದ ಸಹಿ; “ಇಂತೀ, ನಿನ್ನ ಚಿಕ್ಕಯ್ಯ”.
ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಜನ್ಮಶತಾಬ್ದಿಯ ನಿಮಿತ್ತ ಗೀತಾ ಹೆಗಡೆ ಬರಹ ನಿಮ್ಮ ಓದಿಗೆ

ಗೈಡು ಗಂಟೆ ಹನ್ನೆರಡಾಯಿತು ಹೋಗುವ ಬನ್ನಿ ಅಂತ ಅವಸರಿಸಿದ ಮೇಲೂ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಅಲ್ಲೇ ಕೂತು ಕೆಳಗಿಳಿಯತೊಡಗಿದರು. ಏರಿದ ಹಾದಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಇಳುಕಲಲ್ಲಿ ಇಳಿವಾಗ ಮೈಭಾರ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಲು ನೋಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಾಗೂ ಹೀಗು ಬೆಟ್ಟ ಹೊಳೆಗಳ ಹಾದು ಗೆಸ್ಟ್ ಹೌಸ್ ಸೇರುವಾಗ ಎರಡುಗಂಟೆ. ಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದಾಗ ಅಡಿಗೆಭಟ್ಟರು ಏನು ಬಡಿಸಿದರು ಅಂತ ನೋಡದೆ ಮುಕ್ಕಿ ಇಬ್ಬರೂ ಹೋಗಿ ಹೊಳೆದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದರೆ ಎಚ್ಚರಾದಾಗ ಬಿಸಿಲು ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
“ಹಳೆಯ ಪುಟಗಳಿಂದ…” ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುರಾವ್‌ ಟಿ. ಬರಹ ನಿಮ್ಮ ಓದಿಗೆ