ನಾನು ಶಾಕ್ತಪಂಥದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಮಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ನೋಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಹಾಗೆ ತಿರುಗುವಾಗ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಎದ್ದುಕಂಡಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿನ ಕೊಳಗಳು. ಅವು ಸಹಸ್ರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಪುಟ್ಟಕೆರೆಗಳಂತಿರುವ ಇವನ್ನು ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ `ಪುಖೂರ್' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಹೂಗ್ಲಿಯ ನಾಡು, ಕಾಳಿಯ ನಾಡು, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ನಾಡು ಎಂದೆಲ್ಲ ಅಂದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದ ನನಗೆ, ಈ ಕಿರುಗೆರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನೋಡಿದ ಬಳಿಕ ಇದನ್ನು `ಪುಖೂರ್ ಗಳ ನಾಡು' ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕೆನಿಸಿತು.
ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಐದು ಹತ್ತು ಮನೆಗಳ ನಡುವೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಳವಿದೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಮನೆಗೊಂದು ಕೊಳ. ಇವು ನಮ್ಮ ಕೆರೆಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಲ್ಲ. ಹೊಂಡಗಳಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕವೂ ಅಲ್ಲ. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಉಳ್ಳವರ ಸಿರಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಅವರಿಗಿರುವ ಕೊಳಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇದೆಯಂತೆ- ತಿಪಟೂರು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಅವನಿಗಿರುವ ತೆಂಗಿನಮರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅಳೆಯುವಂತೆ.
ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಳುದ್ದ ನೆಲಅಗೆದರೆ ಒರತೆ ಉಕ್ಕುವಂತೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಮೇಲುಮೇಲೇ ಇದ್ದಂತಿದೆ. ಇದು ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯು ನೆಲದ ನರನಾಳಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿದ ನೀರಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ನೀರು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿರಬಹುದು. ಮಳೆನೀರು ಇಂಗದೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಇರುತ್ತದೆಯೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲೂ ಈ ಲಕ್ಷಣವಿದೆ ತಾನೇ?...
